شماری از باشندگان سرپل میگویند که به شبکههای آبرسانی دولتی دسترسی ندارند و مجبور اند چاههای عمیق حفر کنند؛ وضعیتی که سبب افزایش هزینههای زندگی شان شده است.
به گفتهی باشندگان سرپل، در شرایطی که سطح آبهای زیرزمینی کاهش یافته، دسترسی به آب آشامیدنی صحی دشوارتر از هر زمان دیگر شده و گاهی مجبور میشوند که از آبهای غیرصحی استفاده کنند.
مرضیه، یکی از باشندگان سرپل، میگوید که چاه آب شان خشک شده و در نبود شبکههای آبرسانی دولتی، با چالشهای زیادی روبهرو اند. «حدود یک سال میشود که آب چاه حویلی خشک شده است. به همین دلیل از خانهی همسایه آب میگیریم؛ چون برق از طرف خود ماست و با برق خود ما آب را تأمین میکنیم.»
مهدی شجاعی، یکی دیگر از باشندگان سرپل نیز، میگوید که در سالهای اخیر و همزمان با خشکسالی، دسترسی به آب پاک برای آنها دشوارتر و پرهزینهتر شده است. به گفتهی او، در نبود شبکههای آبرسانی دولتی، مردم مجبور اند ساعتها در صفهای طولانی برای دریافت آب انتظار بکشند. «در منطقهی ما آب لولهکشی دولتی وجود ندارد. مردم قریه بیشتر آب آشامیدنی خود را از چاهها تهیه میکنند. در قریهی ما دو منبع پمپ وجود دارد، اما استفاده از آنها بسیار شلوغ است؛ نوبتها حداقل یکونیم تا دو ساعت طول میکشد و گاهی تا سه ساعت هم میرسد.»
در نبود شبکههای آبرسانی، هزینههای بلند خرید آب و مسیرهای طولانی، شماری از باشندگان این ولایت را وادار کرده تا از آبهای غیرصحی استفاده کنند.
تبسم، یکی دیگر از باشندگان سرپل، چالشهای دسترسی به آب را چنین روایت میکند: «آب لولهکشی وجود ندارد. برای تهیه آب، ما بسیار زحمت میکشیم و بیشتر وقت از آب دریا یا جوی استفاده میکنیم. در فصل بارندگی از آب باران استفاده میکنیم. در قریهی ما یک حوض بسیار بزرگ حفر شده و آب باران را در همان حوض ذخیره میکنیم. همهی ما میدانیم که استفاده از این آب برای صحت ما مفید نیست، چون آب آن پاک و صحی نیست.»
هارونبیک نیز، میگوید که سطح آبهای زیرزمینی در سالهای اخیر کاهش یافته و آنها مجبور اند چاههای عمیق حفر کرده و آب را با استفاده از برق بیرون بکشند؛ وضعیتی که به گفتهی او برای شان بسیار پرهزینه است. «آب لولهکشی دولتی وجود ندارد و ما از آبهای زیرزمینی استفاده میکنیم. متأسفانه در مناطق ما چاههای عمیق زیاد است و به همین دلیل در گرما با کمبود آب مواجه میشویم. یکی از مشکلهای بزرگ این وضعیت این است که مصرف برق برای پمپهای آب بالا است.»
در همین حال، حبیبالله حیات، معالج امراض داخله، در مورد پیامدهای استفاده از آبهای آشامیدنی غیرصحی هشدار داده و میگوید که این وضعیت میتواند سبب بروز بیماریهای مختلف و حتا خطرناک شود. «استفادهی دوامدار از آبهای غیرصحی میتواند پیامدهای جدی و خطرناک برای سلامت انسان داشته باشد. این گونه آبها معمولاً آلوده به میکروبها، باکتریها و مواد مضر است که در درازمدت سبب بروز بیماریهای مختلف، به ویژه بیماریهای گوارشی مانند اسهالات شدید، کولرا و عفونتهای معده میشود. همچنان سیستم ایمنی بدن را تضعیف میکند.»
ذکی رسولی، آگاه محیط زیست، میگوید که جلوگیری از آلودهسازی منابع آب و تطبیق برنامههایی برای توزیع عادلانهی آب از مهمترین راهکارها برای دسترسی برابر شهروندان به آب آشامیدنی است. «تغییرهای آبوهوایی، کاهش بارندگی و استفادهی بیرویه از منابع آبهای زیرزمینی باعث شده است تا سطح آبها پایین برود و کیفیت آب نیز کاهش یابد. اگر مدیریت درست منابع آبی صورت نگیرد، این مشکل در سالهای آینده جدیتر خواهد شد. برای جلوگیری از بحران، لازم است مردم در مصرف آب صرفهجویی کنند و منابع آبی را آلوده نسازند. همچنان نهادهای مسئول باید برنامههای مؤثر برای حفظ، نگهداری و توزیع عادلانهی آب آشامیدنی روی دست بگیرند.»
تلاش کردیم دیدگاه مسئولان ریاست احیا و انکشاف دهات و ریاست آبرسانی را نیز، داشته باشیم، اما تازه زمان پخش این گزارش به سوالهای ما پاسخ نداده اند.
محدودیت دسترسی به آب آشامیدنی یکی از چالشهای جدی شهروندان افغانستان به ویژه در بخشهای روستایی به شمار میرود. بر بنیاد گزارشهای نهادهای بینالمللی، میلیونها شهروند هنوز هم به منابع مطمئن آب آشامیدنی دسترسی ندارند.
خشکسالیهای پیاپی، کاهش منابع آبهای زیرزمینی و نبود زیرساختهای معیاری آبرسانی از عوامل اصلی این مشکل در افغانستان به شمار میرود.
#سرپل #کمبود_آب #آب_آشامیدنی #خشکسالی #افغانستان #محیط_زیست #SarPol #WaterCrisis